Ðại gia hay trọc phú?
Ngay từ khi bắt đầu câu chuyện, hai vị khách mời đã bộc
lộ rõ quan điểm và cách nhìn riêng của mình. Nó hoàn toàn rất… khác nhau.
Câu chuyện của Đa chiều đưa ra không đề cập tới những
người giàu từ “tiền bẩn”, giàu không chân chính mà chỉ đề cập tới đối tượng
những người giàu bằng mồ hôi sức lực thực sự, bằng bộ não sáng tạo, đôi bàn tay
cần cù và cách tiêu tiền của họ.
Trước hiện tượng những đám cưới tiền tỉ, những siêu xe
đua nhau xuất hiện trên phố, những món đồ hàng hiệu giá khủng…, Tiến sĩ Quang A
cho rằng họ kiếm được tiền, tiêu thế nào là việc của họ, đó là quyền riêng tư.
Nhưng sẽ phải bàn cãi nếu như việc tiêu tiền ấy nó quá vênh so với cái “chung”
của xã hội. “Chúng ta không sống một mình. Chúng ta sống trong một xã hội có
những thang giá trị chung. Vì vậy không chỉ có chuyện tiêu tiền, mà kể cả mỗi
hành vi ứng xử của con người đều bị ràng buộc bởi môi trường xung quanh. Như thế
con người không được tự do một cách… hoàn toàn”, ông nhấn mạnh. Với hoàn cảnh
đất nước hiện nay tuyệt đại đa số người dân còn đang nghèo khổ, nhiều người còn
cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc mà tiêu xài một cách thái quá thì vị doanh nhân
già đưa ý kiến cẩn phải suy ngẫm lại về cách ứng xử đó. Không ai lên án cách
tiêu tiền của những người giàu đó về mặt pháp luật, nhưng về mặt đạo đức đó lại
là điều nên tránh.
Khác với Tiến sĩ Quang A, khách mời Vũ Hữu Lợi có quan
điểm cách tiêu tiền của người giàu không phải ném tiền qua cửa sổ, ngược lại họ
đều có những sự tính toán nhất định về giá trị thể hiện và giá trị sử dụng. Anh
lấy ví dụ cách đây 25 năm, nếu như mua một chiếc xe Dream giá 25 cây vàng sẽ
khiến mọi người bàn tán, xôn xao người này quá hoang phí. Nhưng 25 năm sau,
chiếc xe ấy vẫn chạy tốt, trong khi nếu chạy những chiếc xe tàu giá rẻ hơn có
thể bạn đã phải thay 5, 7 chiếc rồi. Vị doanh nhân trẻ cho rằng không thể nói
cách tiêu tiền của người giàu là không có văn hóa. Cách đây 30 năm, 50 năm chúng
ta không có những người như vậy, không có những xa xỉ phẩm như vậy. Nhưng sau mở
cửa, hội nhập chúng ta có thêm rất nhiều doanh nhân thành đạt, những xa xỉ phẩm:
“Nó thể hiện lịch sử của chúng ta đang phát triển, xã hội của chúng ta đang đi
lên. Nếu mọi người đều mặc quần nâu áo vải, coi nhà mình như nhà người, vợ mình
như vợ người thì điều đó thực sự khó khăn. Đương nhiên vấn đề nào cũng bao hàm
cả tích cực và tiêu cực. Nhưng chúng ta không nên chỉ nhìn ở góc độ tiêu cực”.
Đa triệu phú đô la dẫn chứng câu nói của Lý Quang Diệu: “Chúng ta nếu muốn có
nhiều doanh nghiệp, doanh nhân giỏi thì phải thay đổi con mắt, ứng xử của mình
với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp bị phá sản”. Và nếu 50 năm
nữa chúng ta vẫn coi những người mua xe sang, hàng hiệu là không có phông văn
hóa thì chúng ta đang tiến lên hay lùi đi?
Không đồng tình với doanh nhân trẻ, Tiến sĩ Quang A nhấn
mạnh chúng ta phải nhìn vào sự thực, đất nước ta vẫn đang ở lớp nghèo nhất thế
giới. Ông đồng ý là đất nước phát triển, việc chi tiêu nhiều lên bởi làm giàu mà
không tiêu thụ thì vô nghĩa. Nhưng mục tiêu là tiêu thụ và phải so xem mặt bằng
chung như thế nào? Nguyên Tổng giám đốc công ty 3C khẳng định cách tiêu tiền mà
người ta vẫn gọi là làm sang thực ra là một sự tự ti chứ không phải tự hào về sự
giàu có. “Bởi có thể quá khứ dài người ta nghèo khổ rồi bỗng dưng giàu nhanh
chóng nên họ có tâm lý trả thù quá khứ. Số đó không nhỏ trong những người giàu
hiện nay”. Nhiều người “vỏ” rỗng nhưng vẫn phải đi xe sang để đối tác tin cậy,
để ngân hàng cho vay và những người đó thực sự đáng thương.
“Người ta thường nói chất lượng nằm bên trong vỏ máy.
Nhưng chiếc áo cà sa không thể làm nên thầy tu”, doanh nhân Vũ Hữu Lợi đáp lại.
Người châu Âu có câu: “Quen thì nể dạ mà lạ thì nể áo”. Sang nước ngoài, khi tới
nhiều khách sạn, resort cao cấp… họ luôn yêu cầu xe của khách phải rửa sạch bóng
rồi mới cho vào cửa. Nếu một người ăn mặc nhom nhem, rồi đưa thẻ ra nói “chất
lượng của tôi nằm bên trong vỏ máy, thẻ tín dụng của tôi nhiều tiền quẹt một năm
không hết, hãy cho tôi vào đi” thì họ cũng không bao giờ cho vào. Giá trị phải
thể hiện đúng chỗ. Nhiều vị nguyên thủ khi ra đồng cùng nông dân họ mặc quần nâu
áo vải, nhưng khi đến chỗ cần phải thể hiện thì phải thể hiện hình ảnh sang
trọng nhất. Với quan điểm trả thù quá khứ của Tiến sĩ Quang A, anh cho rằng hiện
tượng đó có nhưng không phải tất cả, không thể quy nó là bản chất. Người ta nói
sông có lúc, đời có khúc. Cách đây vài chục năm, đất nước nghèo khó chung thì
lấy đâu ra để thể hiện? Nhưng ngày hôm nay đã khác, thế giới đã phẳng. “Nói trả
thù quá khứ tôi nghĩ nó hơi nặng”. Vị doanh nhân trẻ cũng đưa ra quan điểm “Nếu
bạn nghèo thì người ta khinh bạn, nếu bạn giàu thì người ta ghét bạn, nếu bạn
giỏi thì người ta ghen tị. Điều đó đã ăn sâu vào suy nghĩ của nhiều người. Chúng
ta phải tìm hiểu xem cái nghèo nó xuất phát từ đâu? Chúng ta không thiếu người
giỏi, đất nước ta các cụ nói “rừng vàng biển bạc”, vậy cũng không thể nói là
nghèo. Nhưng chúng ta nghèo từ trong suy nghĩ và điều đó cần phải thay đổi”.
Thế nào là một đại gia thực thụ?
Với Tiến sĩ Quang A, ông cho rằng những người có tiền hãy
nên chi tiêu theo đam mê của mình nhưng cũng phải biết nhìn ngó xung quanh, để ý
đến những thang giá trị chung của xã hội. “Tiêu thế nào để có lợi nhất cho mình,
cho việc kinh doanh của mình, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Đó
là hành động có trách nhiệm. Tôi nghĩ chi tiêu hoang phí không giúp cho sự phát
triển chung của đất nước mà còn có hại cho chính bản thân mình và con cái của
mình”.
Với doanh nhân trẻ Vũ Hữu Lợi, anh đưa ra câu nói của
Carlos Slim mà anh đặc biệt tâm đắc: “Bạn muốn giúp đỡ người khác không nhất
thiết bạn phải biến mình thành ông già Noel. Mà phải giúp bằng một cách nào đó,
chia sẻ những thành công của bạn, trí tuệ của bạn để họ có thể thành công”. Anh
cho rằng giúp người nghèo không phải bằng cách cào bằng xã hội, thay vì đưa cho
họ con cá (họ ăn hết rồi họ lại đói) hãy đưa cho họ chiếc cần để họ có thể tự
câu cá và kiếm cá ăn cả đời. Một người thành đạt không phải người ấy thành đạt
như thế nào mà là họ giúp cho bao nhiêu người thành đạt giống họ. Đẳng cấp của
con người không xuất phát từ nguồn gốc xuất thân, ăn mặc, đi xe gì… mà là chiều
sâu tư duy đến đâu. “Tôi nghĩ để có những đại gia thực thụ thì không chỉ mình
anh Quang A, mình tôi, hay mình chương trình này đưa ra chia sẻ là đủ, mà cần có
những chính sách lớn của nhà nước để cùng nhau tập hợp, cùng nhau chia sẻ và
giúp nhiều người có thể đạt đến điều đó”.
Câu chuyện không dài, chỉ vẻn vẹn trong 30 phút nhưng
Tiến sĩ Nguyễn Quang A và doanh nhân Vũ Hữu Lợi đã thực sự mang đến một cuộc
tranh luận nhiều chiều khiến người xem phải nhìn nhận và suy ngẫm. Để lắng nghe
được nhiều hơn nữa những quan điểm của các vị khách mời, tìm hiểu về chủ đề này
một cách chi tiết hơn, mời các bạn theo dõi trên chương trình Đa chiều, chủ đề
“Đại gia hay trọc phú”, phát sóng vào 20h30, thứ Bảy, ngày 12/5/2012 trên kênh
VTC1 và VTCHD1
Theo:
VTC news
